Հայաստան : Պետություն

Հայաստան

Պետություն

Share |

Սահմանադրություն
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը ընդունվել է 1995թ. հուլիսի 5-ին (2005թ. կատարվել են փոփոխություններ): Համաձայն գործող Սահմանադրության` Հայաստանի Հանրապետությունը ինքնիշխան, ժողովրդավարական, սոցիալական, իրավական պետություն է: Հայաստանի Հանրապետությունում իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին: Պետական իշխանությունն իրականացվում է Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան` օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման հիման վրա:

Նախագահ
Հանրապետության Նախագահը պետության գլուխն է, անկախության, տարածքային ամբողջականության և անվտանգության երաշխավորը: Նախագահը զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարն է: Նախագահը վարչապետ է նշանակում Ազգային Ժողովի պատգամավորների մեծամասնության վստահությունը վայելող անձին: Ըստ Սահմանադրության` Նախագահն ունի նաև այլ իրավունքներ և պարտականություններ:

Սկսած 2008թ. ապրիլի 9-ից Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը Սերժ Սարգսյանն է:

Ազգային Ժողով
Հայաստանի Հանրապետությունում օրենսդիր իշխանությունն իրականացնում է Ազգային ժողովը, որը կազմված է հարյուր երեսունմեկ պատգամավորից:
Ազգային ժողովը կառավարության ներկայացմամբ հաստատում է պետական բյուջեն և վերահսկողություն է իրականացնում նրա կատարման նկատմամբ:
Ազգային Ժողովը Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ`
1) հայտարարում է համաներում
2) վավերացնում, կասեցնում կամ չեղյալ է հայտարարում
Հանրապետության միջազգային պայմանագրերը:
Ազգային ժողովի վավերացմանը ենթակա են այն միջազգային պայմանագրերը`
ա) որոնք ունեն քաղաքական կամ ռազմական բնույթ կամ նախատեսում են պետական սահմանի փոփոխություն,
բ) որոնք վերաբերում են մարդու իրավունքներին, ազատություններին և պարտականություններին,
գ) որոնք ֆինանսական պարտավորություններ են նախատեսում Հայաստանի Հանրապետության համար,
դ) որոնց կիրառումը նախատեսում է օրենքների փոփոխություն կամ նոր օրենքի ընդունում կամ սահմանում է օրենքներին հակասող նորմեր,
ե) որոնցով նախատեսված է վավերացում,
զ) օրենքով սահմանված այլ դեպքերում,
3) որոշում է ընդունում պատերազմ հայտարարելու և խաղաղություն հաստատելու մասին:
Ազգային ժողովը պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ կարող է անվստահություն հայտնել կառավարությանը:
Ըստ Սահմանադրության` Ազգային ժողովն ունի նաև այլ իրավասություններ:

Կառավարություն
Կառավարությունը մշակում և իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության ներքին քաղաքականությունը: Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունը կառավարությունը մշակում և իրականացնում է Հանրապետության Նախագահի հետ համատեղ: Կառավարությունը կազմված է վարչապետից և նախարարներից:

Դատական իշխանությունը
Հայաստանի Հանրապետությունում արդարադատությունն իրականացնում են միայն դատարանները` Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան:
Հայաստանի Հանրապետությունում գործում են ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի, վերաքննիչ դատարանները և վճռաբեկ դատարանը, իսկ օրենքով նախատեսված դեպքերում` նաև մասնագիտացված դատարանները:
Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն դատական ատյանը, բացի սահմանադրական արդարադատության հարցերից, վճռաբեկ դատարանն է, որը կոչված է ապահովելու օրենքի միատեսակ կիրառությունը:
Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրական արդարադատությունն իրականացնում է սահմանադրական դատարանը:

Տեղական ինքնակառավարումը
Հայաստանի Հանրապետության տարածքը բաժանված է տասը մարզի և Երևան քաղաքի: Մարզպետներն (մարզերի ղեկավարները) իրագործում են կառավարության տարածքային քաղաքականությունը: Տեղական ինքնակառավարումն իրականացվում է քաղաքային և գյուղական համայնքներում համայնքի ավագանու և համայնքի ղեկավարի միջոցով, որոնք ընտրվում են ժողովրդի` համայնքի անդամների կողմից, չորս տարի ժամկետով: